De nieuwe Zelfstandigenwet (2026): wat weten we nu en wat betekent dit voor opdrachtgevers?

Inleiding

De coalitiepartijen hebben in het coalitieakkoord 2026–2030 aangekondigd dat zij niet verder gaan met de Wet VBAR, maar kiezen voor een nieuwe Zelfstandigenwet.

Dit is op dit moment een politieke koerswijziging. Er ligt nog geen definitieve wetstekst. Wel is duidelijk dat het doel is om meer duidelijkheid te creëren over wanneer iemand als zelfstandige kan werken en wanneer sprake is van een dienstverband.

Voor opdrachtgevers betekent dit opnieuw beweging in het kwalificatiekader van arbeidsrelaties.

Wat staat er in het coalitieakkoord?

In het coalitieakkoord wordt expliciet genoemd dat de coalitie kiest voor een Zelfstandigenwet in plaats van de eerder voorgestelde VBAR. De bedoeling is om:

• Meer rechtszekerheid te bieden
• Ondernemerschap beter te beschermen
• Schijnzelfstandigheid gericht aan te pakken

De precieze uitwerking moet nog volgen in een wetsvoorstel.

Waarom geen VBAR?

De Wet VBAR was bedoeld om het beoordelingskader voor arbeidsrelaties te verduidelijken, onder meer via:

• Wettelijke criteria voor ondernemerschap
• Een nadere invulling van gezagsverhouding
• Mogelijk een rechtsvermoeden bij bepaalde uurtarieven

Volgens diverse juridische analyses stuitte de VBAR op kritiek vanuit zowel werkgevers- als zelfstandigenorganisaties. De coalitie kiest nu voor een alternatieve route via de Zelfstandigenwet.

Wat weten we al over de Zelfstandigenwet?

Op basis van publieke uitingen en juridische duiding lijkt de nieuwe wet te streven naar:

1. Duidelijker onderscheid tussen werknemer en zelfstandige
2. Meer ruimte voor echte ondernemers
3. Beperking van schijnconstructies

Wat nog onduidelijk is:

• Wordt er gewerkt met harde criteria of open normen?
• Komt er een minimumtarief of rechtsvermoeden?
• Hoe verhoudt de wet zich tot bestaande jurisprudentie zoals het Deliveroo-arrest?
• Wordt het huidige handhavingsbeleid aangepast?

Totdat een wetsvoorstel is gepubliceerd, blijven dit open vragen.

Wat betekent dit voor lopende zzp-relaties?

Belangrijk: de huidige handhaving op basis van de bestaande wetgeving blijft gewoon van kracht.

Dat betekent dat:

• De Belastingdienst nog steeds toetst op arbeid, loon en gezag
• Jurisprudentie leidend blijft
• De praktijk zwaarder weegt dan het contract

De aangekondigde Zelfstandigenwet verandert op dit moment niets aan bestaande verplichtingen.

Strategische implicaties voor opdrachtgevers

Organisaties doen er verstandig aan om:

• Niet te wachten op nieuwe wetgeving
• Huidige zzp-relaties audit-ready te maken
• Documentatie en beoordeling te structureren
• Flexibel te blijven voor toekomstige wetswijzigingen

Nieuwe wetgeving zal waarschijnlijk verduidelijken, maar niet fundamenteel loskomen van het bestaande toetsingskader rond gezag en ondernemerschap.

Verwachte tijdslijn

De coalitie heeft de intentie uitgesproken, maar een wetsvoorstel moet nog:

1. Worden opgesteld
2. In consultatie gaan
3. Door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld

Dat betekent dat daadwerkelijke invoering waarschijnlijk niet op zeer korte termijn zal plaatsvinden.

Samenvatting

De Zelfstandigenwet is aangekondigd als vervanger van de VBAR, met als doel meer duidelijkheid en rechtszekerheid rond zelfstandigen. Er is echter nog geen definitieve wetstekst. Tot die tijd blijft het huidige beoordelingskader leidend.

Voor opdrachtgevers is dit geen reden om af te wachten. Compliance en documentatie blijven essentieel, ongeacht toekomstige wetswijzigingen.

Referenties

[1] Coalitieakkoord 2026–2030 [2] Juridische duiding Zelfstandigenwet – VBK Legal Update

Disclaimer: Dit artikel geeft een overzicht van politieke aankondigingen en bevat geen juridisch advies.