Wet VBAR vanaf 2026: wat betekent dit voor opdrachtgevers en zzp'ers?

Inleiding

De Wet VBAR (Verantwoorde Beloning Arbeidsrelaties) treedt 1 januari 2026 in werking en codificeert de jurisprudentie van de Hoge Raad in wetgeving. Het doel is duidelijkere criteria voor het onderscheid tussen echte zzp'ers en schijnzelfstandigen.

De drieledige toets

De VBAR codificeert Hoge Raad-jurisprudentie en gebruikt drie gelijkwaardige criteria [1][2][3]:

1. Gezagsverhouding – Bepaalt de opdrachtgever hoe, wanneer en waar het werk wordt uitgevoerd?
2. Inbedding in de organisatie – Functioneert de freelancer als onderdeel van de normale bedrijfsvoering?
3. Extern ondernemerschap – Opereert de zzp'er als zelfstandige ondernemer met meerdere klanten en eigen bedrijfsrisico?

Belangrijk: Geen enkele factor is automatisch doorslaggevend [2]. Het gaat om een "gebalanceerde evaluatie die het bredere economische gedrag van de werker met derden overweegt".

Minimumuurtarief als indicator

De wet introduceert een minimaal uurtarief van verwachting €33/uur (excl. BTW) [2]. Freelancers die onder dit tarief werken, worden vermoed in dienstbetrekking te zijn, tenzij zij aantonen dat ze daadwerkelijk zelfstandig ondernemer zijn.

Dit "uurloon-vermoeden" verschuift de bewijslast naar werkgevers bij lage tarieven [2], wat een significante wijziging is ten opzichte van de huidige praktijk.

Wat is "inbedding" in de praktijk?

Een zzp'er is sneller ingebed als [3]:

• de rol identiek is aan interne functies (zelfde taken als werknemers)
• de zzp'er in teams/roosters/processen meedraait alsof hij personeel is
• de werkzaamheden structureel/doorlopend zijn binnen de core business
• de zzp'er interne mail/HR-systemen/managementlijnen volgt

Het begrip "organisatie-integratie" is één van de drie even zware factoren in de nieuwe classificatie [2].

Wanneer is inbedding minder een probleem?

• Duidelijk project/resultaat (deliverables)
• Specialistische expertise die niet "normaal" in huis is
• Zzp'er bepaalt planning/werkwijze en rapporteert op output
• Heldere scheiding: geen personeelsrol, geen vaste plek in het org chart-denken

Wat betekent dit voor SMEs?

SMEs lopen vaak risico omdat ze:

• snel "iemand erbij" inhuren
• weinig proces hebben voor scope-wijzigingen
• geen centrale plek hebben waar bewijs en afspraken logisch worden bijgehouden

Praktische "VBAR-proofing" (zonder juridisch te doen)

Organisaties moeten volgens juridisch advies [3]:

• Audit bestaande relaties tegen Deliveroo-criteria (Hoge Raad jurisprudentie)
• Zet scope en deliverables scherp neer
• Documenteer beoordelingen en update contracten
• Verifieer dat freelancers minimumuurtarief halen
• Leg vast hoe autonomie werkt (planning, tools, vervanging)
• Houd wijzigingen bij (rol, tarief, uren, aansturing)
• Bereid plannen voor als opdrachten als dienstverband geclassificeerd worden

Voor freelancers geldt [3]: onderhoud meerdere klanten, gebruik eigen resources, factureer per project, toon bedrijfsidentiteit (website, branding), en sluit beroepsaansprakelijkheidsverzekering af.

Samenvatting

Als je straks moet uitleggen "waarom dit geen dienstverband is", wil je niet zoeken in mailtjes. Met een dossier-workflow maak je dit reproduceerbaar.

Referenties

[1] Tweede Kamer - Wetsvoorstel VBAR (36783) [2] Bird & Bird (2024): "New rules for employees vs self-employed workers in the Netherlands" [3] Wessel van der Lans (2024): "VBAR Act from 2026: what does this mean for clients and freelancers?"

Disclaimer: Geen juridisch advies. Check bij twijfel met arbeidsrecht-specialist.