Wet DBA compliance tools vergelijken: welke past bij jouw organisatie?

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actief op schijnzelfstandigheid. Dat betekent dat bedrijven die zzp'ers inhuren niet langer kunnen volstaan met een modelovereenkomst. Ze moeten kunnen aantonen dat de arbeidsrelatie daadwerkelijk zelfstandig is — met documentatie, beoordelingen en bewijs.

De vraag is dus niet meer of je iets moet doen, maar hoe je het organiseert. Dit artikel vergelijkt de beschikbare opties: van gespecialiseerde SaaS-tools tot generieke HR-software en handmatige processen.

Wat is een Wet DBA compliance tool?

Een Wet DBA compliance tool helpt opdrachtgevers om te beoordelen of een zzp-opdracht voldoet aan de criteria voor zelfstandig werken, en om die beoordeling te documenteren in een auditbaar dossier. De juridische basis is het Deliveroo-arrest (Hoge Raad, 2023), dat drie kernvragen stelt:

1. Gezag: Is er sprake van instructiebevoegdheid of inbedding in de organisatie?
2. Zelfstandigheid: Werkt de zzp'er als zelfstandig ondernemer, met eigen klanten en bedrijfsrisico?
3. Inbedding: Is de opdracht structureel onderdeel van de normale bedrijfsactiviteiten?

Een goede tool begeleidt je door deze vragen, legt de antwoorden vast en genereert een dossier dat je bij een Belastingdienst-controle kunt overleggen.

Overzicht van beschikbare opties

1. ZZP Risico

ZZP Risico is een gespecialiseerde SaaS-tool voor Nederlandse MKB-bedrijven die zzp'ers inhuren. De tool is specifiek gebouwd rond het Deliveroo-arrest framework en de Wet DBA handhavingspraktijk.

Wat het doet:

• Gestructureerde intakebeoordeling per zzp-opdracht
• Bewijs-vault voor het opslaan van relevante documenten (contract, scope, communicatie)
• Periodieke herbeoordelingen bij contractverlengingen of rolwijzigingen
• Exporteerbaar audit-dossier voor Belastingdienst-controles
• Gratis quick-scan: 11 vragen gebaseerd op de Deliveroo-arrest criteria

Sterktes:

• Juridische diepgang: gebouwd op actuele jurisprudentie (Deliveroo, X/Uber)
• Volledig gericht op de opdrachtgeverszijde
• Geen juridische voorkennis vereist

Beperkingen:

• Gericht op de Nederlandse markt
• Focust op compliance-documentatie, niet op payroll of HR-beheer

Gratis tool beschikbaar: Quick-scan op zzprisico.nl

---

2. ZZPShield

ZZPShield is een Nederlandse compliance tool die zich primair richt op het screenen en beoordelen van individuele zzp'ers. De tool helpt opdrachtgevers om te verifiëren of een zzp'er voldoet aan de kenmerken van zelfstandig ondernemerschap.

Wat het doet:

• Screening van zzp'ers op ondernemerscriteria (KvK, verzekering, meerdere opdrachtgevers)
• Beoordeling van de opdracht op schijnzelfstandigheidsrisico's
• Rapportage over het risicoprofiel

Sterktes:

• Goed voor initiële screening van nieuwe zzp'ers
• Breed gebruikt in Nederland

Beperkingen:

• Minder gericht op doorlopende dossieropbouw
• De focus ligt meer op de zzp'er dan op het inhuurproces van de opdrachtgever

---

3. Generieke HR-software (AFAS, Exact, Workday)

Veel organisaties beheren zzp-contracten via hun bestaande HR- of financiële systemen. Dit is functioneel voor contractopslag, maar biedt geen ingebouwde Wet DBA beoordelingslogica.

Wat het kan:

• Contractopslag en -verlenging
• Leveranciersbeheer
• Factuurverwerking

Wat het niet kan:

• Deliveroo-arrest beoordeling
• Gestructureerde audit-trail voor de Belastingdienst
• Risicomelding bij scope- of rolwijziging

Conclusie: Bruikbaar als onderdeel van een breder proces, maar onvoldoende als enige tool voor Wet DBA compliance.

---

4. Handmatig proces (Excel + juridisch adviseur)

Kleine organisaties met weinig zzp-inhuur werken vaak met handmatige checklists en externe juridische ondersteuning. Dit is een valide startpunt, maar schaalt slecht bij meerdere zzp'ers of complexe opdrachten.

Wat het kan:

• Lage initiële kosten
• Flexibel aan te passen aan specifieke situaties

Wat het niet kan:

• Consistente documentatie bij meerdere zzp'ers
• Automatische signalering bij contractwijzigingen
• Exporteerbaar dossier in één klik

---

Vergelijkingstabel

Criterium	ZZP Risico	ZZPShield	HR-software	Handmatig
Deliveroo-arrest beoordeling	✅ Ingebouwd	Gedeeltelijk	❌ Niet aanwezig	Handmatig
Dossieropbouw per opdracht	✅ Volledig	Beperkt	❌ Niet aanwezig	Handmatig
Periodieke herbeoordeling	✅ Geautomatiseerd	❌	❌	Handmatig
Exporteerbaar audit-dossier	✅	Beperkt	❌	Handmatig
Gratis quick-scan	✅	❌	N.v.t.	N.v.t.
Gericht op opdrachtgever	✅	Gedeeltelijk	✅	✅
Gericht op zzp'er screening	Beperkt	✅	❌	Handmatig
Nederlandstalig	✅	✅	Wisselend	✅

---

Welke tool past bij jouw organisatie?

Kies ZZP Risico als:

• Je audit-ready dossiers wil opbouwen voor de Belastingdienst
• Je meerdere zzp'ers inhuurt met uiteenlopende opdrachten
• Je de volledige contractcyclus wil documenteren (intake → bewijs → herbeoordeling)
• Je wil starten met een gratis risico-inschatting

Kies ZZPShield als:

• Je primair wil screenen of een zzp'er zelfstandig genoeg is
• Je een second opinion wil op het profiel van een individuele zzp'er

Gebruik HR-software als aanvulling:

• Voor contractopslag en -beheer, gecombineerd met een gespecialiseerde Wet DBA tool

Gebruik een handmatig proces als:

• Je maximaal 1-2 zzp'ers inhuurt en lage juridische complexiteit hebt
• Als eerste stap, voordat je naar een geautomatiseerde oplossing overstapt

---

Conclusie

De Wet DBA vraagt om meer dan een modelovereenkomst. Organisaties die zzp'ers inhuren moeten de arbeidsrelatie kunnen onderbouwen met documentatie die de Deliveroo-arrest criteria afdekt. Welke tool het beste past, hangt af van inhuurvolume, complexiteit en beschikbare capaciteit.

Voor de meeste MKB-bedrijven geldt: begin met de gratis quick-scan om het risicoprofiel in kaart te brengen, en kies daarna een tool die aansluit op je inhuurproces.